Osmanlıca - Türkçe Sözlük
-
ZAMME-İ MEBSUTA-İ SAKİLE
(O) sesini veren zamme.
-
ZAMMETÂN (ZAMMETEYN)
İki zamme.
-
ZAMPARA
(Aslı "zenpare"dir) Kadınlar peşinde dolaşan ahlâksız erkek.
-
ZAMYA
Yufka dudaklı. * Yufka kapaklı. * Dişinin etleri boz olup kanı az olan kimse.
-
ZAMYAN
Palamut ağacına benzer bir ağaç. (Necid bölgesinde olur.)
-
ZAMZAM
(C: Zamâzim) Büyük ve kuvvetli arslan. * Gadaplı ve kızgın kimse.
-
ZAN
Ayıp.
-
ZANBUR
(Bak: Zünbur)
-
ZANGOÇ
(Ermenice) Kilisenin hizmetlerini gören ve çan çalan kimse.
-
ZANİ(YE)
Zina eden. Meşru olmayan nikâhsız cinsî münasebette bulunan.
-
ZANİN
Suç işlediği zannedilen kimse. Töhmetli, suçlu kimse.
-
ZANİYE
(Bak: Zani)
-
ZANK
Dar yer. Dar şey. * Darlık, sıkıntı.
-
ZANKÂ'
(Bak: Dankâ')
-
ZÂNN
Zanneden. Sanan. Zannedici.
-
ZANN-I GALİB
Kuvvetli, hakikate en yakın olan zann. (Bak: Su-i zan)
-
ZANN-I KABUL-Ü CUMHUR
Bir hükmün doğruluğunu ekseri müçtehidlerin ve ehl-i reylerin zann derecesinde, yani kuvvetli ihtimal ile kabul etmeleri.(Ümmeti da'vetle teşri' edemez, fehmi şeriatten olur; lâkin…
-
ZANNÎ
Zanna ait, zanna dâir ve müteallik.
-
ZÂNÛ
f. Diz.
-
ZÂNÛ-BE-ZÂNÛ
f. Diz dize.
-
ZÂNÛ-BE-ZEMİN
f. Diz çökerek, dizini yere koyarak.
-
ZÂNÛ-BER-ZÂNÛ
f. Diz dize.
-
ZÂNÛ-ZEN
f. Diz çökmüş.
-
ZANÛN
Düşünce ve tedbiri kıt olan adam. * Suyu olup olmadığı bilinmeyen kuyu. * Suyu az olan kuyu.
-
ZÂNÛZEDE
f. Diz çökmüş.
-
ZAPT-Ü RABT
(Bak: Zabt ü rabt)
-
ZAR
f. Kelimenin sonuna gelerek birleşik kelimeler olur. İsimlere eklenerek yer adı bildirilir. Meselâ: Lâle-zar $ : Lâle bahçesi.
-
ZAR ZAR
f. Hazin hazin, yanık yanık, (sesle) ağlıya ağlıya.
-
ZAR'
(C.: Zuru') Meme. * Süt veren hayvan memesi.
-
ZARAAT
(Derâat) Alçalma. Kendini küçük görme, küçültme.
-
ZARAFET
Zariflik, incelik, kibarlık. Nâzik davranış. Muamelede, harekette ve giyimde hoşluk ve temizlik.
-
ZARAFET-PERVER
f. Zarafete düşkün olan, zarifliği seven.
-
ZARAGIM
(Zırgam. C.) Arslanlar.
-
ZARAİF
Zârif, ince, hoş şeyler.
-
ZARAR
Lüzumlu ve kıymetli bir şeyin eksilmesi veya kaybolması. Ziyan. Kayıp.(Zarar, birşeye dahil olan eksikliktir ki, hastalık veya körlük, topallık gibi sakatlık demektir. Nitekim anad…
-
ZARAR-DİDE
f. Zarar görmüş olan. Ziyana, kayıba, noksanlığa uğramış olan.
-
ZARAR-I ÂMM
Umumla ilgili zarar.
-
ZARAR-I BEYYİN
f. Meydanda ve âşikâr olan zarar.
-
ZARAR-I HASS
Bir veya bir kaç şahsa âit olan zarar.
-
ZARAR-I MA'NEVÎ
Huk: Tazminat. Manevî zarar ve ziyan.