Osmanlıca - Türkçe Sözlük
-
AKRAT
Kaşları olmayan.
-
AKRE'
Çok lâtif ve pek güzel Kur'an okuyan.
-
AKREB
Zehirli ve tehlikeli küçük hayvancık. * Saatin kısa ibresi. * Semâda bir burç ismi.
-
AKREB-İ MEKNİYYAT
Huk:Meşrut-un lehi bildiren zamirin en yakın mercii mânasını anlatır. Meselâ: Bir vakfiyede vâkıf tevliyetini evvelâ kendisine, sonra oğlu "A" ya, sonra çocuklarına şart etse, çocu…
-
AKREBE
Dişi akrep. * Çevik ve zeki cariye. * Ayakkabı bağcığı. * Kazan, tencere gibi eşyaları ateş üzerine asmağa yarayan "S" şeklindeki kanca.
-
AKREBEK
f. Küçük akrep. Saatin kısa olan ibresi.
-
AKREBİYYET
Daha yakın oluş. * Cenab-ı Hakkın insana olan yakınlığı. (Bak: Kurbiyet)
-
AKREF
Anası Arabdan babası başka milletten olan kimse.
-
AKREN
Kaşı çatık olan adam.
-
AKRES
Bir çeşit tuzlu veya ekşi ottur ve "devenin yemişidir."
-
AKREŞE
Dişi tavşan.
-
AKRET
Kısırlık.
-
AKRİBA
(Bak: Akraba)
-
AKRİHA
(Karah. C.) Temiz su. * Ağaçsız yer, ağacı olmayan tarla.
-
AKROMATOPSİ
Tıb: Renk körlüğü.
-
AKROPOL
yun. Eski Yunan şehirlerinde içinde saray ve tapınakların bulunduğu müstahkem tepe.
-
AKROSTİŞ
yun. Edb: Mısraların ilk harfleri yukarıdan aşağıya doğru okununca manalı bir kelime veya has isim çıkacak şekilde düzenlenmiş manzume.
-
AKRÜB
(Karib. C.) Sandallar.
-
AKRUBAN
Erkek akrep.
-
AKS
(C.: Ukus) Hilâf, muhâlif, zıd, ters. * Gölge gibi şeylerin bir yerde eser peydâ etmesi. Sesin veya ışık gibi şeylerin bir yere çarparak geri dönmesi. * Döndürmek. * Bir şeyin evve…
-
AKS-ENDAZ
f. Çarpıp duran.
-
AKS-İ DÂVA
Zıt hüküm. Karşı dâvâ (Zıt teorem.)
-
AKS-İ KAZİYE
(Mantıkta) Doğru farzedilen bir hükmün, konusu ile yükleminin (mahmulünün) ters çevrilmesi ile zaruri bir sonucun elde edilmesidir. Çeşitli şekilleri vardır. Meselâ : "Her insan ca…
-
AKS-İ MÜLEVVEN
Renkli akis.
-
AKS-İ SADÂ
Sesin bir yere çarpıp geri gelmesi. Yankı. Çok evvelden söylenen bir hakikatın sonradan tekrar edilmesi.
-
AKS-ÜL AMEL
İstenilen şeyin zıddı hasıl olması. Tersine oluş. (Reaksiyon) * Edb: Edebi san'atlardandır. Bir cümle veya mısrânın altını üstüne getirmekle, başka bir cümle veya mısrâ yapmaktır.…
-
AKS-ÜN NAKÎZ
Birbirine zıt olan iki şey. * Man: Mevzuun nakîzini yüklem; ve yüklemin nakîzini de mevzu kılmak. Misâl: "Her aklı başında olan insan Allah'ı tanır" kaziyesinden aks-ün nakîz yolu…
-
AKSA
En uzak. En son. Kusvâ. Nihayet. Irak.
-
AKSA-L-GAYAT
Gayelerin en ilerisi, en büyüğü.
-
AKSÂ-YI BİLÂD
Bir memleketin sınır bölgeleri, hudut beldeleri.
-
AKSÂ-YI EMEL
Mefkûre, ideal, gaye-i hayal.
-
AKSA-YI GARB
Uzak garp, uzak batı.
-
AKSA-YI MERAM
Meramların, arzuların en sonu. Emellerin son haddi.
-
AKSÂ-YI MERÂTİB
Rütbelerin, mertebelerin en büyüğü.
-
AKSÂ-YI ŞARK
Uzak Doğu. Çin, Japonya gibi yerler.
-
AKSÂ-YI TERAKKİ
Tekâmülün son basamağı. Terakkinin son hududu.
-
AKSA'
Boynuzu arka tarafına kaymış olan koyun.
-
AKSAB
(Kusb. C.) Kalın bağırsaklar.
-
AKSAD
Kırık şey.
-
AKSAKAL
Köy ihtiyarı. Köy ihtiyar heyetinin başı.Muhtar.