Osmanlıca - Türkçe Sözlük
-
AKL-I FA'AL
İşleyen ve çalışan akıl.
-
AKL-I KÜLLÎ
Kâinatta görülen umumi ahenk. Her şeyi kavrayan akıl.
-
AKL-I MAAD (MEAD)
İrfan ve ilimle terbiye olan âhiretini düşünen akıl. Geleceği kavrayan akıl.
-
AKL-I MAAŞ
Aklın en alt tabakası. Dünyada geçim işini düşünen akıl.
-
AKL-I MATBU'
Yaradılıştan olup, her çocukta olan akıl. Öğrenmeden var olan fıtrî akıl. Bu akıl mümeyyiz olmayıp kabil-i hitap değildir.
-
AKL-I MESMU'
Kabil-i hitab olan akıl. Sonradan tecrübe ve bilgiyle gelişen akıl. Hayrı ve şerri fark edebilen ve mümeyyiz olan kimsenin aklıdır.
-
AKL-I SELİM
(Hiss-i selim) İyiyi kötüyü farkedip, insana hak ve hakikatı, iman ve İslâmiyeti tâkib ettiren akıl ve düşünüş. Normal ve müsbet düşünce.
-
AKLA'
Eli kesik.
-
AKLAH
Sarı dişli.
-
AKLAM
(Kalem. C.) Kalemler. Oklar. Yayla atılan eski zaman silahlarından biri.
-
AKLAN
(Bak: Mâile)
-
AKLEB
Sarkık dudaklı.
-
AKLED
Yoğurt.
-
AKLEN
Akıl ile. Akıl yolu ile.
-
AKLEN VE NAKLEN
Akıl ve haberlerin nakline göre. Akıl ve nakil yolu ile.
-
AKLET
Yoğurt.
-
AKLÎ
Akıl ile bilinen veya bulunan şey. Akla mensub. Akla dâir ve müteallik.
-
AKLİYYAT
Müşahedeye ve tecrübeye girmeyen ve sadece akıl ile düşünülen şeyler ve hususlar. Nazarî meseleler. (Bak: Mücerredât, Ma'kulat)(Arkadaş! Kalb ile ruhun hastalığı nisbetinde felsefe…
-
AKLİYYE
Akılcılık. Akıl ile anlaşılan ve bulunan. Akıl hastalıkları.
-
AKLİYYUN
(Rasyonalistler) Herşeyin hakikatını akıl ile bulma iddiasında olan, hadiseleri yalnız akıl ile araştırıp hakikat ve hikmetlerini tam bulamayıp, aklına güvenip dine tâbi olmayan fi…
-
AKM
Kısırlık.
-
AKMADDE
Anatomi: Omuriliğin dış; beynin iç tabakasını meydana getiren sinir lifleri. Beyin hücrelerinin çoğunu, akmadde teşkil eder.
-
AKMAR
(Kamer. C.) Aylar. Yıldızlar.
-
AKMED
Ensesi uzun ve kalın olan kimse. * Uzun boylu.
-
AKMER
Ay gibi beyaz (yüz). Akça şey.
-
AKMÎ
Yıpranmış, eskimiş. * Anlaşılmaz.
-
AKMİSE
(Kamis. C.) Gömlekler.
-
AKMİŞE
(Kumaş. C.) Kumaşlar, dokumalar.
-
AKMUS
Eşek, hımar.
-
AKNA
İnce, yumru burunlu kimse.
-
AKNA'
En çok kanaat getiren, en mukni'.
-
AKNAN
(Kınn. C.) Kullar, köleler.
-
AKONİTİN
Fr. Kurtboğan denilen bir bitkiden çıkan zehirleyici bir madde.
-
AKONT
Fr. Sonradan hesaplaşmak üzere bir borç veya kazanç hissesinden alacaklıya yapılan ödeme.
-
AKRA'
(Kara. C.) Sırtlar, arkalar.
-
AKRABA
Aralarında soyca, nesebce yakınlık olanlar. Yakınlar.
-
AKRAD
Emir, bey.
-
AKRAH
Alnının ortasında akçe kadar beyaz yeri olan at.
-
AKRAN
(Karin. C.) Birbirlerine derece, sınıf, liyâkat ciheti ile benzeyenler. Mümâsil. Emsal.
-
AKRAS
(Kurs. C.) Yuvarlaklar, daireler, çemberler.