Osmanlıca - Türkçe Sözlük
-
ÂKİF
Devamlı ibadetle meşgul olan. * Bir şeyde sebat eden. * Teveccüh, yönelme.
-
AKİFAN
Uzun ayaklı karınca. * Araptan bir kabile adı.
-
AKİK
Bunaltıcı sıcaklık.
-
AKİKA
Yeni doğan bir çocuğun başındaki ana tüyü. Yahut böyle bir çocuk için Cenab-ı Hakk'a şükür niyetiyle kesilen kurbanın adı. Bu kurbana "Nesike" de denir.
-
ÂKİL-ÜL BEŞER
İnsan eti yiyen.
-
ÂKİL-ÜL HEVÂM
Haşaratla beslenen.
-
ÂKİL-ÜL KÜLL
Herşeyi yiyen.
-
ÂKİL-ÜL LAHM
Etle beslenen, et yiyici.
-
ÂKİL-ÜS SEMEK
Balıkla beslenen. Balık yiyici.
-
ÂKİL(E)
(Ekl. den) Ekl eden, yiyen. Yiyici.
-
AKÎLE
(C.: Akayil) Baba tarafından akraba. * Her şeyin en iyisi.
-
ÂKİLE
Yenirce adı verilen yara.
-
ÂKİLET-ÜL EKBÂD
Ciğerler yiyen kadın. * Uhud harbinde şehid olan Hz. Hamza'nın (R.A.) göğsünü yararak ciğerlerini yiyen Ebu Süfyanın karısı Hind.
-
AKÎM
Neticesiz, sonu yok. Beyhude. * Yağmur getirmeyen rüzgar. * Çocuğu olmayan, kısır. Doğurmayan (kadın), doğurtmayan (erkek).
-
AKİM
(C.: Akâm-Ukum) İçinde giyecek olan büyük çuval.
-
AKİR
Yaralanmış, cerih.
-
AKİRE
Ses, sedâ, savt.
-
AKİS
(Aks) İnatçı, muannid.
-
AKİSA
(C.: İkâs) Saç örgüsü.
-
AKİSE
Işığı aksettiren âlet.
-
AKIL
(Bak: Akl)
-
AKIL-FÜRUŞ
f. Akıl satan, daha akıllı olduğunu göstermeğe çalışan.
-
ÂKIL(E)
Uyanık. Aklı başında. Tedbirli. Düşüncesi sağlam. Huşyâr.
-
ÂKILÂNE
f. Akıllı kimseye yakışır surette, akıl ve idrakle.
-
ÂKILÂT
Akıllı kadınlar.
-
AKILCILIK
(Rasyonalizm) fels. İnsanın, akılla gerçeğe uygun bilgiyi bulabileceğini, aklın doğru kabul ettiği bilginin şübhe götürmez kesinlikte doğru olduğunu kabul ettiği felsefe. Tenkitçi…
-
AKILSUZ
f. Aklı yandıran, aklı gideren.
-
AKINCI
Keşif, yağma ve tahrib kasdıyla ecnebi memleketlere akın yapan kişi. Akıncılık, Osman Bey zamanında başlamıştır.
-
AKINTI
Bir sıvı cismin mütemadiyen hareketi, akış. * Nehir veya deniz suyunun bir tarafa doğru cereyanı. * Bazı hastalıklarda vücuttaki bir delikten cerahat akması.
-
ÂKIR(E)
Kısır, verimsiz, kumlu toprak. * Çocuksuz kadın. * Oğlu veya kızı olmayan erkek. * Yaralayan, yaralayıcı.
-
ÂKIS
Pis kokulu.
-
AKK
Serkeş, inadçı.
-
AKKÂL
Çok yiyen, obur. * Tıb: Etrafındaki etleri çürütüp mahveden (yara).
-
AKKÂM
Deve kiralayıcısı, deve ile ücret karşılığında eşya taşıyan adam. * Hacca Surre-i Hümayun ile birlikte giden hademe. * Çadır mehteri.
-
AKKOR
(Bak: Nâr-ı beyza)
-
AKKUB
Devenin çok yediği yassı yapraklı bir dikenli ot.
-
AKL
(Akıl) Men'etmek. * Sığınacak yer. * Kırmızı mihfe örtüsü. * Diyet. * İnsanın; hayrı, şerri ve ilimleri anlayan, sebeblerden neticeleri çıkaran ve eserden eser sahibine intikal ede…
-
AKL-I BÂLİĞ
Yetişmiş genç. Erginlik hâli. Onbeşini doldurmuş genç.
-
AKL-I BEŞER
İnsan aklı. İnsan düşüncesi.(Kur'anın hakaik-ı İlâhiyeye dair beyanatı ve tılsım-ı kâinatı fethedip ve hilkat-ı âlemin muammasını açan beyanat-ı kevniyesi, ihbarat-ı gaybiyenin en…
-
AKL-I EVVEL
İlk akıl, hılkî ve cibilli olan akıl. (Bir kısım eski ve sapık felsefecilere ve hususan İşrakıyyuna göre; teselsül tâbiri ile müessiriyetini iddia ettikleri sebeblerden birincisidi…