Osmanlıca - Türkçe Sözlük
-
ADAMET
Ahmaklık, akılsızlık.
-
ADAN
Deniz kenarı.
-
ADAPTASYON
Fr. Tatbik etme işi. Bir şeyin bir başkasına göre ayarlanması. Bir canlının, yaşadığı muhite uyması işi. * Yabancı dilde yazılmış bir eseri yerli adlar ile ve yerli hayata uydurara…
-
ADAPTE
Fr. Adaptasyonu yapılmış, tamamlanmış.
-
ADARR
En zararlı.
-
ÂDAT
Âdetler. (Bak: Âdet)
-
ADAVET
Husumet, düşmanlık. Kin. buğz. Garaz.(Adâvet ve muhabbet, nur ve zulmet gibi zıttırlar. İkisi, mâna-yı hakikisinde olarak beraber cem olmazlar. Eğer muhabbet, kendi esbabının rüçha…
-
ADAY
(Bak: Namzed)
-
ADB
Kılıç. * Kesmek. * Sövmek.* Yardımcı.
-
ADCEM
Eğri burunlu.
-
ÂDD
Kuvvet, salâbet.
-
ADDAR
Denizci, gemici taifesi.
-
ADDETMEK
Saymak. İtibar etmek. İttihaz etmek.
-
ÂDE
Âdet kelimesinin arabca terkiblerdeki kısalmış şekli. Meselâ: Harikulâde, alelâde, fevkalâde.
-
ADED
Sayı. Tane. Rakam. Miktar.
-
ADEDEN
Sayı bakımından, sayıca.
-
ADEDÎ
(Adediye) Adede yani miktar ve rakama, sayıya mensub.
-
ÂDEM
İnsan. İlk insan ve ilk peygamber (A.S.)Allah ilk insan olarak Âdem'i, sonra eşi Havva'yı yaratmıştır. Bugünkü insanlar onlardan türeyip çoğalmıştır. Bazı dine tâbi olmıyanlar, ins…
-
ADEM-ÂBÂD
f. Yokluk. Yokluk alemi.
-
ADEM-İ ABESİYYET
Abes olmayış. Faydasız ve boş olmamak.
-
ADEM-İ BASİRET
Basiretsizlik, görüşsüzlük.
-
ADEM-İ DİKKAT
Dikkatsizlik.
-
ADEM-İ EMNİYET
Emniyetsizlik. Güvensizlik.
-
ADEM-İ HÂRİCÎ
İlm-i İlâhide mevcud olup, maddi vücudu olmayan.(Adem-i mutlak zaten yoktur; çünkü bir ilm-i muhit var. Hem daire-i ilm-i İlâhînin harici yok ki, bir şey ona atılsın. Dâire-i ilim…
-
ADEM-İ İHTİLÂF
Birlik. Beraberlik. Uyuşma. Anlaşma.
-
ADEM-İ İKTİDAR
İktidarsızlık. Güçsüzlük. Kuvvetsizlikten gelen hastalık.
-
ADEM-İ İMKÂN
İmkânsızlık. Mümkün olmayış.
-
ADEM-İ İNKÂR
İnkâr etmeme. İnkârsızlık.
-
ADEM-İ İSTİMA'
Huk: Mahkemede dâvanın dinlenmemesi.
-
ADEM-İ İTÂAT
İtâatsizlik, emri dinlememek.
-
ADEM-İ İTİKAD
İtikatsızlık.
-
ADEM-İ İTİLÂF
Ülfetsizlik, anlaşmazlık.
-
ADEM-İ İTTİFAK
İttifaksızlık. Uyuşmazlık.
-
ADEM-İ KABUL
İsbatı tasdik etmemek. Şek, hükümsüzlük. İman hükümlerini lâkaydlıkla karşılamak, nefy ve inkâr etmek, kabul etmemek, göz kapamak gibi câhilâne bir hükümsüzlük. Bir terk, bir cehl-…
-
ADEM-İ KİFÂYET
Kifâyet etmeme, kâfi gelmeme, yetmezlik.
-
ADEM-İ MERKEZİYYET
Bir idâri taksimattaki parçaların (vilâyet, belediye ve köy) muayyen hususlarda kendi kendilerine idare yetkileri. Bir yere bağlı olmaksızın veya bir yerden idare edilmeksizin olan…
-
ADEM-İ MES'ULİYET
Mes'uliyetsizlik, sorumsuzluk.
-
ADEM-İ MEVCUDİYYET
Yokluk. Olmama.
-
ADEM-İ MÜBÂLÂT
Dikkatsizlik.
-
ADEM-İ MÜDÂHALE
Karışmamazlık.