Osmanlıca - Türkçe Sözlük
-
ALA VECH-İ ÎCAZ
İcâz yolu ile.
-
ALA-EYYİ-HAL
Herhâlde, mutlaka, elbette, her nasıl olsa.
-
ALÂ-FETRETİN
Daim olmayarak, fasıla ile.
-
ALÂ-KADR-İL-İMKAN
Olabildiği kadar. İmkânı nisbetinde.
-
ALÂ-KADR-İL-İSTİTAA
Elden geldiği kadar, güç yettiği nisbetinde.
-
ALÂ-KADR-İT-TAKA
Güç yettiği kadar.
-
ALÂ-KAVLİN
Bir kavle göre. Bir rivâyete nazaran.
-
ALÂ-KÜLLİHAL
İster istemez. Olduğu kadar. Her halde.(Ey insan düşün! Sen alâ küllihal öleceksin. L.)
-
ALÂ-MA-FARAZALLAH
Allah'ın farzettiği üzere.
-
ALÂ-MELE'İN NAS
Herkesin önünde. Halkın huzurunda.
-
ALÂ-MERATİBİHİM
Rütbesine ve derecesine göre sırasıyla.
-
ALÂ-RAĞM-İ ENF-İL YE'S
Ye'sin burnunu kırmak maksadiyle ve ona tahkir ile.
-
ALÂ-RİVAYETİN
Rivayet edildiği üzere. Söylenenlere bakılırsa.
-
ALÂ-RUUS-İLEŞHAD
Aleme karşı. Herkesin gözü önünde. Halkın önünde.
-
ALÂ-TARİK-İL İCMAL
Kısaca, icmal yoluyla.
-
ALÂ-TARİK-İL MÜNAVEBE
Nöbetleşe, münâvebe yoluyla.
-
ALABALIK
t. Akıntısı sert olan soğuk ve tatlı sularda bulunan bir cins leziz balık.
-
ALABANDA
İtl. Gemilerde dümeni tam sancağa veya iskeleye kırma, yahut geminin bir tarafındaki toplara ateş etme kumandası. * Mc:Şiddetle kınama ve azarlama.
-
ALACA BAYRAK
Tar:Ondördüncü Yeniçeri Bölüğüne verilen ad.
-
ALAF
(Elf. C.) Binler.
-
ALAFRANGA
İtl. Frenk tarzında olan, Fransız usulü.
-
ALAİK
(Alayık) Münâsebetler. Alâkalar. Mânialar.
-
ALÂİK-İ DÜNYEVİYE
Dünyevî alâkalar. İnsanı Cenab-ı Hakkın rızasından alıkoyan lüzumsuz işler.
-
ALAİM
İzler. İşaretler, deliller. (Bak: Alamet)
-
ALÂİM-İ SEMÂ
(Alâim-üs semâ) Al yeşil kuşak. (Bak: Kavs-ı kuzah)
-
ALAK
Kan. Kızıl veya koyu ve uyuşuk kan. * Yapışkan veya ilişken nesne. * Hayvanat. * Bir işe mülâzemet eylemek. * Husumet-i lâzime veya muhabbet-i lâzime. Aşk ve muhabbet eylemek. Bir…
-
ALAK SURESİ
Kur'an-ı Kerim'in doksanaltıncı suresinin adıdır. İkra' Suresi de denilir. Mekke-i Mükerreme'de nâzil olmuştur.
-
ALAK-I DEM
Kan pıhtısı, pıhtılaşmış kan.
-
ALÂKA
İlişik, rabıta, merbutiyet. * Gönül bağlama, sevgi, münasebet, taalluk, irtibat, mâlikiyet. Tasarruf. Müdâhale hakkı. Hisse. * Edb: Bir kelimenin hakiki mânâsından mecâzi mânâsına…
-
ALÂKABAHŞ
f. İlgi uyandıran. Alâka uyandıran.
-
ALÂKADAR
Alâkalı, münâsebetdar.
-
ALAM
(Elem. C.) Elemler. Kederler. Üzüntüler.
-
ÂLÂM U ASKAM
Kederler ve hastalıklar.
-
ALÂM-I ELİME
Çok acı ve acıklı elemler.
-
ALÂM-I GURBET
Vatandan ayrı kalma elemleri, gurbet acıları.
-
ALAMANA
İtl. Küçük odun gemisi. * Büyük balıkçı kayığı. * Büyük balıkçı kayıklarına mahsus büyük ağ, ığrıp.
-
ALÂMAT
(Alâmet. C.) İzler, nişanlar, alâmetler, işâretler.
-
ALÂMET
İz, nişân, işâret.
-
ALÂMET-İ FÂRİKA
Ayırıcı işaret. Damga.
-
ALÂMET-İ GURUR
Gurur ve kibiri belli eden alâmet.