Osmanlıca - Türkçe Sözlük
-
ÂLEMÛN (ÂLEMÎN)
(Âlem. C.) Âlemler.
-
ALEN
Aşikâr, apaçık, meydanda olma.
-
ALENDA
(C. Alânid) Çok sağlam nesne.
-
ALENDAT
Katı, sağlam nesne.
-
ALENEN
Gizli olmayarak, açıktan.
-
ALENG
f. Hücum eden asker. * Siper, istihkâm.
-
ALENİ
Açık olarak, meydanda. Gizli olmayarak.
-
ALENİYYE
Açık, aleni, göz önünde.
-
ALENİYYET
Göz önünde olma.
-
ALENKED
Çok sağlam nesne.
-
ALER-R-RAĞM
Rağmen.
-
ALER-RE'S
Baş üstüne. Hemen. Derhâl.
-
ALER-RE'Sİ-VEL-AYN
Baş ve göz üstüne. (Gelen misafire karşı veya bir işi deruhte edeceğine karşı hürmet ve memnuniyetle kabul ettiğini ifâde için söylenir.)
-
ALES
Bir cins buğday ki bir kabuk içinde iki tane olur. * Buğday arasında biten çavdar ve mercimek. * Büyük kene. * Bir nevi karınca. * Katı, sağlam nesne.
-
ALESSEVRİ VELHUT
(Ale-s-sevri ve-l hut) Öküz ve balık üzerinde.Risale-i Nur Külliyatından Lem'alar adlı eserin Ondördüncü Lem'asında bu mevzuizah edilmiştir. Nümune olarak bir parçası aşağıda derce…
-
ÂLET
Bir işte veya bir san'atta kullanılan vasıta. Bir makinayı vücuda getiren ve işlemesine yardım eden parçalardan her biri. * Sebeb, vesile, vesâit. * Edevat. Avadanlık.
-
ÂLET-İ CERRÂHİYE
Cerrahların, yaraları tedaviye çalışan doktorların kullandıkları edevat, takım.
-
ÂLET-İ KATIA
Kesici âlet.
-
ÂLET-İ LEHV
Oyun âleti. Oyuncak. Çalgı âleti.
-
ÂLET-İ MUSAVVİT
Sesi nakletmeye yarıyan alet. Mikrofon.
-
ALETTAFSİL
Uzun uzadıya, mufassal olarak.
-
ALETTAHKİK
(Ale-t-tahkik) Hakikat üzere, kat'i surette. Besbelli.
-
ALETTAHMİN
Aşağı yukarı, tahminen.
-
ALETTAHSİS
Hususi olarak, bilhassa, hele, en çok.
-
ALETTEDRİC
Azar azar.
-
ALETTERTİB
Tertibli olarak, sırasıyla.
-
ALETTEVALİ
Arası kesilmeksizin, birbiri ardınca, arka arkaya.
-
ALEV
Ateşten çıkan parlak ve yanar hava. * Mızrak ucuna takılan küçük bayrak, flama.
-
ALEV-GİR
f. Alevlenmiş.
-
ALEV-HİZ
f. Parlayan, alevlenen.
-
ALEV-KEŞ
f. Alevden fırlayan.
-
ALEV-RİZ
f. Alevlenen, alev saçan.
-
ALEVÎ
Hz. Ali'ye mensub olan. Hz. Ali'ye âit ve müteallik. (Bak: şia)
-
ALEYH
(Aleyhi - Aleyhâ) (Alâ edatının zamirle birleştiği zamanki şekli.) Aleyhinde, onun hakkında, onun üzerine.
-
ALEYHDAR
Muhalif olan. Aynı fikirde olmayan. Zıt olan.
-
ALEYHİM, ALEYHİMA
Aleyh edatının cemi ve tesniye şekilleri.
-
ALEYHİSSALATÜ VESSELAM
Salât ve Selâm onun üzerine olsun, meâlinde Peygamberimiz Hazret-i Muhammed'in (A.S.M.) ismini duyunca söylenmesi sünnet olan bir duâdır.
-
ALEYKE
Senin üzerine, sana.
-
ALEYKÜM
Sizin üzerinize, size.
-
ALEYKÜM-ÜS SELÂM
Selâm sizin üzerinize olsun. (Bak: Selâm)