Osmanlıca - Türkçe Sözlük
-
ARUS-İ FELEK
Güneş.
-
ARUS-ÜL KUR'ÂN
(Bak: Rahmân)
-
ARUSAN
(Arüs. C.) f. Gelinler, yeni evlenmiş kızlar.
-
ARUSÂN-I BÂĞ
Tarla çiçekleri.
-
ARUSAN-I HULD
Cennet hurileri.
-
ARUSANE
f. Geline yakışır şekilde.
-
ARUSEK
f. Küçük gelin. * Yeşil ve pembe dalgalı sedef.
-
ARUZ
Mekke-i Mükerreme ve Medine-i Münevvere etrafındaki nahiye ve köyler. * Edb: Şiirin ahenk ölçülerinden, nazmın vezinlerinden bahseden ilim. Arap, Fars, Türk şiirinde kullanılan vez…
-
ARUZ KALIPLARI
(Bak: Bahr)
-
ARV
Sıtma ve diğer ateşli hastalıklarda gelen ilk titreme. * İş için birinin yanına varma. * Yemişsiz bir çeşit ağaç.
-
ARVANA
Boz dişi deve.
-
ARVEND
f. şan, şeref, ululuk, yücelik, azamet.
-
ARZ
f. Sunma, gösterme, takdim etme.
-
ARZ-GAH
f. Bir şey arzetmek için toplanma yeri.
-
ARZ-HANE
f. İstanbuldaki Topkapı sarayında bulunan Hırka-i Şerif odasının dışında kalan aralık oda.
-
ARZ-I A'ŞÂRİYE
Öşür (onda bir vergi) veren memleket.
-
ARZ-I BELDE
Ast: Herhangi bir bölgenin üstünden geçen arz dairesi.
-
ARZ-I BELDE TA'YİNİ
Ast: Herhangi bir bölgede kutup yıldızı veya diğer yıldızlarla astronomik hesaplar yapmak suretiyle o yerin arzını tayin etmek.
-
ARZ-I CEMÂL
f. Güzelliğini göstermek. Arz-ı didar da denir.
-
ARZ-I CENUBÎ
Cenub arzı. (Güney enlemi).
-
ARZ-I ENDÂM
Boy-pos gösterme.
-
ARZ-I HÂCET
İhtiyacını, muhtaç olduğunu bildirmek.
-
ARZ-I HÂL
Halini arzetme. İstida. Arzuhal.
-
ARZ-I HARAC
Harac veya vergi veren memleket.
-
ARZ-I HÜNER
Hüner gösterme, marifet izhar etme.
-
ARZ-I HÜRMET
Hürmetini bildirme. Saygısını gösterme.
-
ARZ-I İFTİKAR
Hacatını arzetme, ihtiyaçlarını meydana koyma.
-
ARZ-I KUDRET
Kudret gösterme.
-
ARZ-I MAHZAR
Bir işin yapılması için, yüksek bir mevkiye halk tarafından topluca verilen dilekçe.
-
ARZ-I MİNNET
Minnet gösterme.
-
ARZ-I MUKADDES
Kudsi, mübarek yer. Eski peygamberlerin çok eseri bulunan Kudüs, Filistin. (Arz-ı mukaddes: Temiz yer (arz-ı mutahher) ve mübarek yer demektir ki, Beyt-i Makdis'in bulunduğu yerdir…
-
ARZ-I NEFS
Hizmette ve fedakârlıkta nefsini ve kendini ileri sürme.
-
ARZ-I RUM
(Erzurum) Rum memleketi. Şimdiki Anadolu. Anadolunun şarkındaki bir vilâyet adı.
-
ARZ-I TÂZİMÂT
Karşısındakine büyük bir hürmetle takınılan tavır ve hareket.
-
ARZA
şiddet. * Kuvvet.
-
ARZAN
Enine, genişliğine.
-
ARZANÎ
Enine, genişliğine olarak.
-
ARZÎ
(Arziye) Toprağa ait ve müteallik. Yere ait, toprakla alâkalı. * Semavî olmayan. Beşerî olan.
-
ARZÎN
(Arz. C.) Arzlar.
-
ARZİYAT
Jeoloji. Dünyanın yaradılışı ile tarih boyunca değişen vaziyetlerini tetkik eden ilim.