Osmanlıca - Türkçe Sözlük
-
ARZİZ
f. Kurşun, kalay.
-
ARZU
f. İstek. Dilek. Meyil. Emel. Hahiş.
-
ARZU-DÂR
f. Hevesli, talebli, istekli, arzulu.
-
ARZU-KEŞ
Yürekten isteyen, isteyici.
-
ARZU-MEND
İstekli.
-
ARZU-MENDÎ
f. Taleb, istek, arzu, heves.
-
ARZU-ŞİKESTEN
f. Arzunun olamaması, yerine gelmemesi. Hayâl kırıklığı, inkisar-ı hayâl.
-
ARZU-YU BEKA
Ebedilik arzusu.
-
ARZU-YU HİLÂF
Muhalefet etme, karşı koyma arzusu.
-
ARZUHAL
(Arz-ı hâl) Bir iş için bir makam veya resmi daireye bir iş sahibinin verdiği dilekçe. İstida-nâme.
-
AS
f. Değirmen. (Bak: Asya)
-
AŞ
f. Muharrem ayında pişirilen aşure. * Yemek, taam.
-
AŞ-HANE
f. Aşevi, mutfak.
-
AŞ-KÂRE
f. Aşçı.
-
AŞ-PEZ
f. Ahçı, aşçı.
-
AS'AR
Çok kibirli, mağrur. * Çarpık suratlı, eğri yüzlü, eğri boyunlu.
-
AS'ÂS
Gece çok gezip dolaşan kimse. * Kurt.
-
AS'ASE
(Is'as) Yönelme. Arka çevirme. * Gece karanlığı gelmeğe başlamak veya gitmek. * Bulutun yere yakın olması.
-
ASÂ
(Fiil veya harftir) Ümid veya korku bildirir. Şek ve yakin manalarına delalet eder; (ola ki, şayet ki, meğer ki, olur, gerektir) manalarına gelir. (Kâde) $ fiiline benzer. Ekseri,…
-
AŞA
(C.: Aşâ-Aşvâ) Gece gözlerin görmeyip gündüz görmesi.
-
ASA-YI İNKÂR
İnkâr değneği. Kabul etmeme.
-
ASÂ-YI MUSÂ
Hz. Mûsânın (A.S.) Asâsı. * Kafir sihirbâzları Cenab-ı Hakkın izniyle mağlub eden ve taşa vurduğunda hemen Cenab-ı Hakkın izni ile su çıkaran Hz. Mûsânın (A.S.) mucizeli değneği. B…
-
ASA'
Yaş olan şey kuruyup katılaşmak.
-
ASÂB
Geyik, gazâl.
-
ASABE
Kuvvet, şiddet. * Bir tek sinir. * Baba tarafından akraba olanlar. * Bir kimseye yardım ve takviye eden akrabası takımı. * Fık: Eshab-ı Feraiz, hisselerini aldıktan sonra geri kala…
-
AŞABE
Yaş otun çok olması.
-
ASABÎ
Sinirli. Öfkeli.
-
ASABİ'
(Usbu'. C.) Parmaklar.
-
ASABİYET-İ KAVMİYE
Vatanperverlik. Menfi milliyetçilik, Asabiyet-i câhiliye, asabiyet-i milliye, asabiyet-i nev'iyye gibi tabirler de aynı mânayı ifâde eder. (Bak: Asabiyet-i Câhiliyye).
-
ASABİYY-ÜL-MİZAC
Yaradılışça sinirli olan kimse. Yaradılışı itibâriyle asabi, hırçın, öfkeli olan.
-
ASABİYYET
Sinirlilik. Fart-ı gayret. İmân ve İslâmiyeti, kendi akrabasını, vatanını, din veya milliyetini müdâfaa etmek gayreti. Hamiyyet.
-
ASABİYYET-İ CAHİLİYYE
İslâmiyetten evvelki câhiliyyet asabiyyeti. Menfi milliyet. Irkçılık, yani, aşırı derecede kendi kavim ve kabilesini koruma ve iltizam gayreti.(Asabiyyet-i cahiliyye, birbirine tes…
-
ASABİYYETEN
Asabi olarak. Sâde kendi milliyetini, soyunu sevmekle.
-
ÂSAD
(Esed. C.) Esedler, arslanlar.
-
ASAF
Süleyman Peygamberin (A.S.) veziri. Vezir. * Bir ot ismi.
-
ASAF-REY
Düşüncesi Asaf'ınki gibi akıllıca olan vezir.
-
ASAFÂNE
f. Bir vezire yakışır surette ve hâlde.
-
ASAFİR
(Usfur. C.) Serçe kuşları.
-
ASAGİR
(Asgar. C.) Şeref ve itibar bakımından küçük olanlar. Çok küçük şeyler.
-
ASAGİR Ü EKÂBİR
f. İtibar ve mevkice küçükler ve büyükler.